Geografia Burundi

Burundi neleży do najmniejszych i równocześnie najgęściej zaludnionych państw Afryki. Sytuację w kraju destabilizują konflikty etnicze między Hutu i Tusi, przeradzające się często w rzezie międzyplemienne

Położone we wschodniej Afryce, na południe od równika, Burundi to kraj wy-żynno-górzysty. Na wschodzie ciągnie się wyżyna wznosząca się na wysokość 1500-2000 m n.p.m. Na zachodzie dominują zrębowe masywy górskie dochozące do 2760 m n.p.m. Opadają one stromą krawędzią nad Wielkim Rowem Zachodnim, w którym leży jezioro Tanganika. Wzdłuż brzegu jeziora i granicznej rzeki Ruzizi biegnie pas płaskich równin aluwialnych, które występują także w dolinie rzeki Malagarasi, na granicy z Tanzanią.
Pełna nazwa: Republika Burundi
Nazwy oryginalne: Republika y’Ubu-rundi, Republiąue du Burundi (francuska)
Główne wyznania: katolicyzm, protestantyzm, islam, animizm
Ustrój polityczny: republika




Hutu i Tutsi
Ludność Burundi tworzą dwie podstawowe grupy etniczne: Hutu (83%) i Tutsi (15%). Hutu zajmują się głównie uprawą roli, natomiast Tutsi, wywodzący się z koczowniczych plemion, pasterstwem.
Wojowniczy Tutsi przybyli z północy na tereny obecnego Burundi w XVI lub XVII w. i narzucili swą władzę Hutu. Stanowili miejscową arystokrację. Stan ten utrzymał się także po skolonizowaniu kraju przez Niemców (koniec XIX w.), a następnie Belgów (1916 r.). Od 1922 r. Burundi było terytorium mandatowym Ligi Narodów, a od 1946 r. - terytorium powierniczym ONZ. Po uzyskaniu niepodległości w 1962 r. władzę w królestwie (1962-66 r.), a następnie Republice Burundi sprawowali będący w mniejszości, lecz dominujący w wojsku Tutsi. Hutu, próbując to zmienić, organizowali powstania, które były bezwzględnie tłumione. Krwawe walki (w latach 1962— 65, 1972, 1988, 1993-94) spowodowały śmierć dziesiątków tysięcy Hutu, z czego ponad 90% stanowili cywile wymordowani przez wojsko. Ponad 700 tys. Hutu uciekło z kraju. Sytuację pogarsza niestabilność polityczna w Burundi, stwarzająca okazję do powstawania waśni międzyplemiennych. Osobną grupę etniczną tworzą Pigmeje, zamieszkujący głównie północno-zachodnią część kraju. Są oni potomkami pierwotnych mieszkańców Burundi, a ich liczebność sięga 1% populacji. Przez lata traktowani byli jako niewolnicy Hutu i Tutsi, stanowiąc najniższą w hierarchii społecznej grupę ludności.

Burundi jako Kraj rolniczy
Dzięki korzystnym warunkom klimatycznym i glebowym w Burundi rozwinęło się rolnictwo, które zatrudnia 91% ludności czynnej zawodowo. Użytki rolne zajmują aż 86% powierzchni kraju, przy czym większość stanowią drobne gospodarstwa. W uprawach przeważają rośliny żywieniowe: maniok, bataty, jams, kukurydza, sorgo, proso, orzeszki ziemne, soczewica i banany. Z roślin eksportowych uprawia się: herbatę, kawę, bawełnę i tytoń. Szczególnym uznaniem, ze względu na niezwykły aromat, cieszy się burundyjska herbata, rosnąca na wysokości ponad 2000 m n.p.m. Bawełnę uprawia się w dolinie Ruzizi, która jest głównym spichlerzem kraju. Na terenach płaskowyżu rozwinęła się hodowla bydła, owiec, trzody chlewnej i kóz. Dużą rolę w wyżywieniu ludności odgrywa rybołówstwo na jeziorze Tanganika, uważanym za jedno z najbardziej zasobnych w ryby jezior świata.

Środowisko naturalne
Naturalna szata roślinna, jaką stanowi górska odmiana wilgotnych lasów równikowych, została niemal całkowicie zniszczona. Jej miejsce zajęły wtórna sawanna trawiasta lub stepy górskie. Wskutek degradacji środowiska zubożeniu uległa też fauna. Nielicznie występują: słonie, hipopotamy, bawoły, zebry, antylopy, lwy, lamparty, hieny i mrów-niki. Ocalałe fragmenty naturalnego krajobrazu chronione są w parkach narodowych zajmujących 889 km2, z czego prawie połowa (436 km2) przypada na Park Narodowy Rovubo, leżący na wschodzie kraju.

W górskim klimacie
Burundi leży w strefie wilgotnego klimatu równikowego, łagodzonego przez znaczne wyniesienie kraju nad poziom morza oraz sąsiedztwo rozległego jeziora Tanganika (34 tys. km2). W niższej części kraju, nad rzeką Ruzizi, średnia temperatura miesięczna wynosi 25°C, podczas gdy na płaskowyżu 15-20°C. Roczna suma opadów wzrasta od 1000 mm nad jeziorem Tanganika do 2000 mm na krawędzi płaskowyżu. Opady występują
przez większą część roku, od września do maja. Pora sucha trwa od czerwca do sierpnia. Głównymi rzekami są Ruvuvu (źródłowy odcinek Kagery) oraz graniczne Ruzizi i Malagarasi.